REGION KŁODZKI

                             Kłodzko

                                                                    KOŚCIÓŁ O.O.JEZUITÓW

Kościół Wniebowzięcia NMP . Budowlę rozpoczęto w 1344 roku na zlecenie arcybiskupa Arnošta z Pardubic po licznych przerwach budowę zakończono w 1683 roku i w takiej postaci dotrwał do chwili obecnej. Bryła świątyni zbudowana jest w stylu gotyckim natomiast wnętrze świątyni posiada bogate barokowy wystrój. Na szczególną uwagę zasługuje: monstrualny ołtarz główny z gotycką Madonną Kłodzką, gotycka tumba grobowa, konfesjonały kamienna chrzcielnica otoczona ozdobną kratą oraz XIX wieczny pomnik fundatora. Przy kościele na Placu Kościelnym znajduje się zespół kamiennych figur.
  Kamienny most św. Jana na Młynówce-jeden z najstarszych zachowanych w kraju. Powstał prawdopodobnie w XIV wieku, chociaż tradycja datuje go na lata 1280-1286. Na jego filarach ustawiono sześć barokowych kamiennych figur wotywnych z XVI-XVIII w. przedstawiających między innymi: Trójcę Świętą, św. Jana Nepomucena i św. Franciszka Ksawerego. Most na Młynówce często porównywany jest z praskim mostem Karola.

          MUZEUM ZIEMI KŁODZKIEJ
ul. Łukasiewicza 4, 57-300 Kłodzko tel./fax (074) 867-35-70 Czynne: środy, czwartki i piątki - 10.00-16.00,soboty, niedziele - 11.00 - 17.00     Bilety wstępu: 5 zł norm. / 3 zł ulg.,
Oprowadzanie grup po obiekcie i wystawach - 5 zł ., prowadzenie lekcji muzealnych - 10 zł,
(konieczna rezerwacja)

       TWIERDZA KŁODZKA I LABIRYNTY

ul. Grodzisko 1 Kłodzko tel. (074) 867-34-68 Czynne: codziennie od IV do X: w godz. 9.00 - 18.00
od XI do III: w godz. 9.00 - 16.00 Bilety wstępu: 12 zł norm. / 6 zł ulg.; Najcenniejsze dzieło nowożytnej architektury obronnej w Polsce, zachęca do odwiedzenia swoją tajemniczością i ogromem. Zobaczyć tu można ogromne  bastiony i komnaty oraz wraz z przewodnikiem przejść fragmentem- ciągnących się kilometrami - podziemnych chodników minerskich. Z tarasu widokowego rozciąga się wspaniały widok na Kłodzko i całą Kotlinę

. PODZIEMNA TRASA TURYSTYCZNA IM. 1000-LECIA PAŃSTWA POLSKIEGO
ul. Zawiszy Czarnego 3 (wejście) Kłodzko tel. (074) 867-30-48Czynne: codziennie od IV do X : w godz. 9.00 - 17.00
od XI do III: w godz. 10.00 - 15.00 Bilety wstępu: 6 zł norm. / 4 zł ulg. Trasa ukazuje zachowane relikty po kilkukondygnacyjnych wyrobiskach przekopanych w średniowieczu pod miastem dla celów obronnych i na magazyny.

                                     Ratusz

 jest trzykondygnacyjnym budynkiem o niejednolitej bryle. Jest to spowodowane głownie faktem, że w pierwotnej formie ratusz był zlokalizowany we wschodniej części rynku - rozbudowywano go w kierunku północnym, tak, że w chwili obecnej zajmuje prawie centralną część placu.Jedyną  zachowaną częścią dawnego ratusza jest kwadratowa wieża z 16-arkadową  galerią przekryta chrakterystycznym baniastym hełmem wspartym na ośmiobocznej podstawie. Na ścianach wieży znajdują się zegary - pierwotnie,w roku 1550  znajdowała się na ratuszu tylko jedna tarcza. Drugi zegar dodano w 1572 roku, a w 1597 znajdowały się na wieży już 4 tarcze.Budynek ratusza posiada bogato zdobione elewacje z licznymi kamiennymi detalami, jakkolwiek stylowo jest niejednolity - mieszają się w nim elementy róznych styli architektonicznych, co szczególnie jest widoczne na elewacji zachodniej,  obecnie pomieszczenia Urzędu  Miasta, biblioteki i czytelni, natomiast na parterze budowli zlokalizowane są liczne restauracje.

   Spływy Wodne- rzekami Nysa Kłodzka i Biała Lądecka: odcinek turystyczny od Kłodzka do Barda, odcinek szkoleniowy od Gorzanowa do Kłodzka i odcinek wyczynowy od Ołdrzychowic do Kłodzka. Tel.kontaktowy: (074) 867-25-55\6 wew.15.

W Kotlinie Kłodzkiej znajduje się wiele uzdrowisk slynnych ze swych wódzdrojowych. Do najważniejszych należą: Kudowa Zdrój, Polanica Zdrój, Duszniki Zdrój, Lądek Zdrój. W miejscowośćiach tych możemy również znaleźć wiele  arcyciekawych zabytków

                  POLANICA ZDRÓJ

Jest najmłodszym uzdrowiskiem Ziemi Kłodzkiej Park zdrojowy z palmami, egzotycznymi gatunkami drzew i podświetlaną fontanną, promenada z licznym kawiarniami oraz budynek Pijalni Wód Mineralnych

nadają uroku tej miejscowości. W pijalni wód ma siedzibę specjalistyczne Muzeum Kamieni Szlachetnych. Coroczną atrakcją jest Międzynarodowy Turniej Szachowy o Memoriał Akiby Rubinsteina. Warto też zwiedzić Etnograficzne Muzeum Misyjne (ul. Reymonta 1, Sokołówka, tel. 074/8681317). Placówka przy domu zakonnym ojców sercanów prezentuje ciekawostki z Oceanii, Afryki i Ameryki Południowej.

  MUZEUM MISYJNO - ETNOGRAFICZNE
ul. Reymonta 1, 57-320 Polanica Zdrój.tel. (074) 868-13-17Czynne: codziennie  w godz. 8.30-16.00.Bilety wstępu: wolne datk.W zabudowaniach klasztornych  Zgromadzenia Misyjnego zgromadzono przedmioty egzotyczne, wyroby rękodzielnicze,  rzeźby, tkaniny, przedmioty kultu i ozdoby przywożone przez zakonników z Peru, Polinezji, Kongo i Zairu. Wystawy stałe urozmaicają pokazy przeźroczy.

  HUTA SZKŁA "BARBARA"
ul. Wojska Polskiego 58a, 57-320 Polanica Zdrójtel. (074)868-15-52
Czynne: poniedziałek- piatek 7.00-15.00
bilety wstępu: dorośli 2 zł, dzieci 1 zl , opiekunowie grup bezpłatnie

  RYNNA - TOR SANECZKOWY
ul. Bystrzycka 15, 57-320 Polanica Zdrójtel. (074)868-21-45Czynne: codzienne  w godz. 10.00.17.001 zjazd 4 zł., karnet 10 zjadów 35zł

J  ASKINIA SOLNO- JODOWA GALOS
ul. Parkowa 4, 57-520 Polanica Zdrójtel. (074) 868 02 23 Czynne: pon.-ptk 8.00-21.00, sobota niedziela 10.00-21.00Bilet 15 zł, 12 zł ulg.

     DUSZNIKI ZDRÓJ

 Miasto i uzdrowisko położone w Obniżeniu Dusznickim nad rzeką Bystrzycą Dusznicką, na wysokości 520-570 m n.p.m. Tutejsze wody czterech źródeł wypływają z łupków położonych na znacznych głębokościach, stąd jeszcze w 1940 roku temperatura ich wynosiła 22 st. C. Dziś "Pieniawa Chopina" ma 17,9 C, a "Zimny Zdrój" 11 st. C. W zmineralizowaniu największą rolę odgrywają związki sodu i wapnia z obfitością dwutlenku węgla i żelaza. 
  W Dusznikach leczy się choroby układu krążenia, trawienia, przemiany materii, układu oddechowego i krwiotwórczego, stosując kurację pitną oraz zabiegi borowinowe, hydro- i elektroterapii. Przeciwwskazaniami są choroby serca (ze względu na klimat), oraz niektóre choroby układu trawienia i oddechowego.

                       

 Miasto powstało na prastarym szlaku z Kotliny Kłodzkiej, przez Piekielną Dolinę, do Kudowy i dalej do Pragi. Stąd wzięła się nazwa traktu "polska droga". Na pochyłym rynku, powstałym u zbiegu dróg z okolicznych wsi z przelotowym traktem wznosi się ratusz (1560 r.) usytuowany w południowej pierzei, co nadaje Dusznikom cechę miast czeskich. Na uwagę zasługują renesansowe i barokowe kamieniczki. W południowo-wschodnim narożu dawny zajazd "Pod Czarnym Niedźwiedziem", na froncie którego znajduje się tablica upamiętniająca nocleg Jana Kazimierza (1668 r.). Przy wylocie ulicy Słowackiego renesansowa kamienica (nr 18) z ładnym portalem, przebudowana w 1598 r. z dawnego dworu. 
  W najwyższym punkcie rynku barokowa kompozycja figuralna z Madonną(1725 r.). Przy ulicy Kłodzkiej znajduje się kościół parafialny Św. Piotra i Pawła wzniesiony w latach 1571-1576, przebudowany w 1718-1730. Jest  to budowla jednonawowa z wnętrzem barokowym. W ołtarzu głównym  obraz dużej wartości "Pożegnanie Piotra z Pawłem", dzieło Brandla. Najciekawsza jest jednak ambona w kształcie rozwartej paszczy wieloryba.
W 1826 roku przebywał tu na 6 tygodniowej kuracji Fryderyk Chopin. Swój pobyt upamiętnił dwoma koncertami dobroczynnymi. Z tej racji odbywa się tu coroczne (od 1946 r.) Festiwale Chopinowskie.
  Wyjątkową atrakcją Dusznik Zdrój jest Muzeum Papiernictwa mieszczące się w zabytkowym młynie papierniczym z 1605 roku ul. Kłodzka 42, 57- 340 Duszniki Zdrój.tel. (074) 866-92-48, tel./fax 866-90-20;e-mail: biuro@muzpap.plCzynne: cały rok od V do IX w godz. 9.00 - 17.00od X do IV w godz. 9.00 - 15.00 w poniedziałki i dni świąteczne nieczynne Bilety wstępu: 6 zł norm. / 4 ulg. (rezerwacja dla grup zorganizowanych) Opiekun na 10 osób bezpłatnie.Lekcje muzealne (produkcja papieru) -  10 zł przewodnik po wystawach - 20 zł Warsztaty wakacyjne - 8 zł  W zabytkowym młynie papierniczym z 1605 r. zwiedzić można jedyne w kraju ekspozycje dotyczące historii papiernictwa śląskiego, polskiego i światowego oraz technologii papiernictwa współczesnego

W ciągle działających warsztatach produkcyjnych można przy pomocy instruktorów wytworzyć samodzielnie papier ręcznie czerpany

Spacerową drogą z Dusznik można dotrzeć do ruin Zamku Homole. Do dziś zachował się fragment muru i ułamek 10-metrowej wieży.
  DOMEK CHOPINA

   Kościół parafialny p.w. św Piotra i Pawła Pierwsze wzmianki o parafii w Dusznikach pochodzą z 1324 r. Około połowy XVI w. powstaje w miejscu dawnej, drewnianej świątyni kościół  murowany. W końcu XVII w. z powodu zniszczenia wewnętrznych drewnianych empor postanowiono jego przebudowę. W 1708 r. poświęcono kamień węgielny pod budowę nowego kościoła. Wewnątrz bogate wyposażenie, m.in.barokowy ołtarz główny z ok. 1730 r.autorstwa M. Kösslera z figurami z lat 1717-25, z obrazem wybitnego czeskiego malarza Piotra Brandla "Pożegnanie Apostołów Piotra i Pawła". Pozostałe ołtarze z 1720, 1725 i 1780 r. oraz z pocz. XIX w.
Najcenniejszy jest ołtarz "Czternastu Wspomożycieli" z figurami  najprawdopodobniej dłuta M. Kösslera. W kościele znajduje się również renesansowa chrzcielnica z 1560 r, zdobiona ornamentem, rokokowy prospekt organowy z 1780 r., liczne rzeźby i obrazy barokowe z XVIII i XIX w. Na szczególną uwagę zasługuje ambona (1730 r.) autorstwa M. Kösslera,wykonana na zlecenie proboszcza J. Heinela. Ma kształt wieloryba z rozwartą paszczą. W 1732 r. fig. Ewangelistów wykonał sławny śląski rzeźbiarz M. I. Klahr.

    Jamrozową Polana.

 To właśnie tutaj znajduje się Centrum Polskiego Biathlonu z trasami biegowymio długości od 1 do 2,5 km oraz wielostanowiskową strzelnicą

    Podgórze

   stacja sportów zimowych oddalonej od Dusznik Zdroju o 2 km są nader korzystne warunki do uprawiania narciarstwa zjazdowego. Jest to teren o dużych walorach krajobrazowych i doskonałych warunkach mikroklimatycznych. Znajdują się tu dwa wyciągi narciarskie: jeden na Przyjacielską Kopę (dł. 450 m) z systemem sztucznego naśnieżania i oświetleniem, drugi na Sołtysią Kopę (dł. 760 m) z trzema trasami zjazdowymi o długości 800, 1200 i 1500 m. Po białym szaleństwie można  skorzystać z oferty pobliskiej stanicy konnej i pobrać lekcje jazdy konnej, bądź wybrać się naz 184 miejscami noclegowymi. Znajdą się tu miejsca zarówno dla grup szkolnych, jak i bardziej wymagających turystów

        Zieleniec

. Rezerwat Topieliska pod Zieleńcem - został utworzony dla ochrony torfowiska wysokiego. Zespół obecnej roślinności powstał w okresie polodowcowym. Pokład  torfu ma dziś ok. 8 m grubości. Rosnący dookoła bór świerkowy nadaje okolicy surowy wygląd, podobny do subarktycznego. Torfowisko to należy do największych torfowisk w Sudetach.Jest zasilane wyłącznie wodą z opadów atmosferycznych Cechą charakterystyczną torfowisk wysokich jest występowanie dwu zespołów roślinnych, tworzących na powierzchni mozaikę. Jeden z nich zajmuje tzw. kępy, a drugi występujące między kępami dolinki. Kępy tego torfowiska budują głównie mchy torfowe. Rosną  również na nich drobne krzewinki żurawiny błotnej, modrzewnicy zwyczajnej, wrzosu zwyczajnego, borówki bagiennej, borówki brusznicy i bażyny czarnej.Rosną tam również rosiczki - rośliny owadożerne, mające kwiaty przystosowane do chwytania owadów. Osobliwością torfowiska jest występowanie brzozy karłowatej, maliny karłowatej,wierzby lapońskiej, a więc reliktowej roślinności polodowcowej.

   Stacja sportów zimowych.(latem)

  Zieleniec jest największym ośrodkiem narciarskim w Kotlinie Kłodzkiej(jednym z większych w Sudetach). Jest dzielnicą Dusznik Zdroju.Leży na wysokości ok. 950 m. n. p. m. w paśmie Gór Orlickich. Panuje tam specyficzny mikroklimat (jedyny taki w Polsce) - zbliżony do alpejskiego. Ze względu na szczególny układ ciśnieniowy mas powietrza,tutejszy mikroklimat wymusza na organiźmie ludzkim zwiększenie produkcji czerwonych ciałek krwi, co w efekcie znaczniepoprawia samopoczucie osób nawet kilka dni przebywających w Zieleńcu. Północne stoki Zieleńca, doskonałe  tereny narciarskie oraz duża ilośc opadów w okresie zimowym (1300 mm w ciągu roku z czego 40% przypada na okres od listopada do marca) sprawiają  że śnieg leży blisko 150 dni. Zieleniec oferuje 20 wyciągów, których zdolność transportowa wynosi ok. 11000 osób/godzinę. Dla lubiących nocne jazdy przygotowanych jest 8 oświetlonych stoków. Trasy zjazdowe Zieleńca są bardzo zróżnicowane pod względem techniki jazdy: od bardzo łatwych (np.szkoły narciarskie ADAM-SKI, LE-SKI)do bardzo trudnych (np. JODŁA). Dlatego każdy znajdzie coś dla siebie. Dla snowboarderów niedawno otwarto SnowPark . Trasy zjazdowe i wyciągi są tak rozmieszczone, że mamy możliwość (nie ściągając nart czy deski z nóg) przejechnia z jednego końca Zieleńca na drugi i z powrotem.Góry Orlickie znajdują się zarówno po stronie polskiej i czeskiej (większa ich część znajduje się po stronie naszego południowego sąsiada). W Polsce najwyższym szczytem tych gór jest Orlica (1084 m npm). Miejsce to słynie z ośrodków narciarskich- w Polsce Zieleńca a

 w Czechach m. Destne i Ricky. W Czechach bardzo popularne jest również narciarstwo biegowe. Trasy biegowe są świetnie przygotowane a koszty pobytu przystępne.Latem miejsce to doskonale nadaje się to turystyki pieszej i rowerowej. W górach tych po stronie czeskiej znajduje się doskonale zachowana linia potężnych bunkrów z okresu II wojny światowej. Jest to duża atrakcja turystyczna, gdyż niektóre bunkry są udostępniane turystom

.                  BYSTRZYCA KŁODZKA

 Miasto jest bardzo malowniczo położone, szczególnie ciekawie wygląda od południa  Bystrzyca początkowo była osadą obronną i znajdowała się na szlaku handlowym ze Śląska do Czech. Prawa miejskie otrzymała w XIII w. W XVI w nastąpił rozwój Bystrzycy i stała się ona ośrodkiem tkactwa i cukiernictwa. 
  W mieście zachowały się liczne zabytki pochodzące jeszcze z okresu średniowiecza m.in. fragmenty gotyckich murów obronnych z przełomu XIV-XV w. z wieżami: Bramy Kłodzkiej, ycerskiej, Bramą Wodną. Ciekawym zabytkiem jest również wczesno gotycki kościół św. Michała Archanioła z drugiej połowy XIII w. W jego wnętrzu znajduje się rzeźba Madonny z XV w, renesansowa, kamienna chrzcielnica  z 1577, barkowa kuta krata, klasycystyczne rzeźby i prospekt organowy. Do ciekawych zabytków należy również kościół św. Jana Nepomucena z 1833 r. i kościół z 1824-25roku w którym znajduje się jedyne w kraju muzeum filumenistyczne.
 Bystrzyca jako miasto średniowieczne posiada charakterystyczny dla tego okresu rynek z ratuszem w centrum i licznymi kamienicami. Znajduje się tam barokowa kolumna Wotywna Św. Trójcy z XII w. Z pomników przyrody należy wyróżnić tutaj rosnące na peronie stacji kolejowej trzy ogromne wiązy polne. W okolicy znajdują się również rzadkie odmiany zwisającego świerka oraz jabłoni domowej o oryginalnym pniu.

     MUZEUM FILUMENISTYCZNE
ul. Mały Rynek 1, 57-500 Bystrzyca Kłodzka
tel. (074) 811-06-37Czynne: codziennie (oprócz poniedziałku) w godz. 8.30 - 16.30 Bilety wstępu: 3 zł norm. / 2,5 zł ulg. Jedyne w swoim rodzaju muzeum posiadające kolekcję etykiet zapałczanych, zapalniczek i innych urządzeń do niecenia ognia. Mieści się w dawnym zborze ewangelickim, prezentuje również historię Bystrzycy Kłodzkiej.

                           KUDOWA ZDRÓJ

 Pierwsze wiadomości o mieście pochodzą z XV wieku. Potem następowała rozbudowa obiektów leczniczych,pijalni wód i obiektów sanatoryjnych. Właściwy rozwój Kudowy jako uzdrowiska datuje się od 1905 r., kiedy to otrzymała połączenie kolejowe z Kłodzkiem i wybudowano Dom Zdrojowy. Szybko wzrasta liczba  pensjonatów, a ilość kuracjuszy przekracza 6000 osób rocznie. W okresie międzywojennym było to jedno z największych uzdrowisk sudeckich. Było tu wielu znakomitych gości, a wśród nich Winston Churchill. Podstawę leczenia stanowią wody mineralne, służące do kuracji pitnej i kąpielowej.Są to szczawy  żelazisto-wodorowo-węglanowo- sodowo-wapniowe z zawartością arsenu o niewielkiej radoczynności. Znajduje się tu 9 źródeł wód mineralnych, między innymi: Moniuszko, Śniadecki, Marchlewski. W Kudowie leczy się przede wszystkim schorzenia układu krążenia,krwiotwórczego, przemiany materii i nerwicę. 

 Pijalnia wód mineralnych-Neobarokowy budynek połączony z Salą Koncertową,wzniesiony w 1931 roku. Wnętrze Pijalni z ogólnodostępnym ujęciem wodymineralnej zdobią obrazy A. von Molnara. Przedstawiają one  Kudowe na przestrzeni trzech wieków.  W Sali Koncertowej, która spełnia również funkcję hali spacerowej, na jednej ze ścian widnieją malowidła z. Stryjeńskiej obrazujące tańce polskie. Odbywa się tutaj część imprez kulturalnych organizowanych w Kudowie.(wystawy malarskie,warsztaty moniuszkowskie podczas Festiwalu Moniuszkowskiego).

 Park Zdrojowy-Założony w XVIII wieku, położony u stóp Góry Parkowej, obfituje w starannie utrzymany kompleks cennej roślinności także egzotycznej. W Parku  znajduję się źródła leczniczych wód mineralnych są to: zdroje "Śniadecki","Marchlewski" i "Moniuszko". Wody te o charakterze szczaw używane są  zarówno do kąpieli jak i do picia                            

W domu nr 275 (za nim skręca w lewo szlak zielony przez Pstrążną na Błędne Skały) znajduje się szopka ruchoma składająca się z 250 figur i organy o 270 piszczałkach i 10 rejestrach. Wykonał to w ciągu 28 lat Franciszek Stĕpan, dziadek mieszkającej tam dziś rodziny. Jego dzieło odwiedzali początkowo tylkosąsiedzi, dziś przyjeżdżają tu turyści z całego świata.

    

                       KAPLICA CZASZEK

Nieopodal Kudowy we wsi Czermna znajduje się unikalna Kaplica Czaszekzbudowana w 1766 r. przez miejscowego proboszcza Wacława Tomaszka.Zgromadzone są w niej czaszki i kości ofiar wojny 30-letniej i epidemii.W suficie, na ścianach i ołtarzu znajdują się szczątki ok. 3000 osób,a 21000 zgromadzonych jest pod podłogą w krypcie o wymiarach 6x6 m (warstwa około 1,5-1,8 m).

Czermna, 57-350 Kudowa Zdrój tel. 0605 54-09-27
Czynne: wt.-niedz. w okresie zimowym w godz. 10.00 - 16.00 od V w godz. 9.30 -17.30, przerwa 13.00 - 14.00 Bilety wstępu: 3 zł dorośli / 2 zł studenci / 1 zł  dzieci Osobliwa - jedna z nielicznych w Europie - kaplica, której wystrój stanowią warstwowo ułożone czaszki i piszczele i piszczele ok. 3 tys. ludzi

jeszcz eok.20 tys. innych fragmentów szkieletów. Snuć tutaj można refleksjeo śmierci,sądzie  ostatecznym 

     Pstrążna,

    MUZEUM KULTURY LUDOWEJ POGÓRZA SUDECKIEGO

 57-350 Kudowa Zdrój tel. (074) 866-28-43 Czynne: wt.-niedz. w godz. 10.00 - 18.00 zamknięte od 1.XI do 29.IV Bilety wstępu: 4 zł norm. / 2 ulg. (wejścia dla grup po uprzednim zgłoszeniu)Skansen zlokalizowano na górskim stoku byłej wsi Pstrążna Mała, wysoko położona wieś, obecnie część Kudowy Zdroju. Znajduje się tu ciekawy skansen - Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego - oddział muzeum w Wałbrzychu. W nim budynek kuźni z całym wyposażeniem, zajazd z pocz. XIX w., chaty wiejskie, dzwonnica i kapliczki słupowe. Większość obiektów jest drewniana, znajdowały się one pierwotnie w innych miejscowościach, tam niszczały, zostały rozebrane tu przeniesione i odbudowane Prezentowane są w  nim obiekty ludowej kultury architektury Sudety (budynki mieszkalne, dzwonnica.  Organizowane są tu pokazy produkcji chleba, sera, masła, wytłaczania oleju, wiązania kłosów, młócki cepami oraz kucia żelaza i wyrobu podków, gwoździ .

    KUDOWSKIE MUZEUM ZABAWEK "BAJKA"
ul.Zdrojowa 36, 57-350 Kudowa Zdrójtel.(74)867-08-05 Czynne codziennie,listopad-marzec : 10.00-16.00kwiecień-październik : 9.00-17.00 Bilety wstępu: 5zł norm./3zł ulg., opiekunowie grup bezpłatnie

  GARNCARSTWO I PTASZARNIA, SZLAK GINĄCYCH ZAWODÓW
Bogusław Gorczyński, ul. Chrobrego 43a, 57-430 Kudowa Zdrójtel. (074)  865-55-12
Czynne codziennie: 9.00-19.00Bilety wstępu: 4 zł norm., 2,50 zł ulg. ,grupa) 30-40 osób(dzieci )-2zł ,30-40 osób (dorośli)3złtoczenie naczyń 2zł

  AQUA PARK "WODNY ŚWIAT"ul. Moniuszki 2a, 57-350 Kudowa Zdrójtel. 866 45 02Czynne: pon-ptk

  JASKINIA SOLNO- JODOWA GALOS
Park Zdrojowy, Łazienki III, 57-350 Kudowa Zdrójtel.  (074) 868 04 81Czynne: pon.-ptk 8.00-21.00, sobota niedziela  10.00-21.00Bilet 15 zł, 12 zł ulg.

   RUCHOMA SZOPKA
(w prywatnym domu)ul. Kościuszki 101, Czermna, 57-350 Kudowa Zdrój Czynne: codziennie przez cały dzień.Bilety wstępu: wolne datki.W niewielkiej chatce podziwiać można wykonane w latach 1896-1924 przez Frantiska Stepana ok. 250 ręcznie  strugane, niezwykle barwne lipowe, ruchome figurki. Układają się one w sceny z życia pasterzy, mieszczan i ich domostwa. Zagrać tutaj też można na zabytkowych organach

   LĄDEK ZDRÓJ

 Zabytkowe miasto, jedno z najstarszych w Sudetach, położone na Ziemi Kłodzkiej nad Białą Lądecką w górach Złotych. Zostało założone w początkach XIII w. Jest to uzdrowisko z licznymi źródłami. Zaleca się tutaj leczenie gośćca, chorób narządów ruchu, naczyń wieńcowych,chorób skórnych, kobiecych i nerwowych. Do leczenia wykorzystujesię mineralne cieplice radowo-siarczkowo-wodorowe. W części uzdrowiskowej oddzielonej od miasta znajduje się duże zespół sanatoriów i domów wczasowych, oraz przepiękny park ze starym domem zdrojowym z drugiej połowy XVII w. Wśród zabytków na uwagę zasługuje Zakład Przyrodoleczniczy "Wojciech"

z 1678 r., przebudowany w latach 1878-80 r. na wzór łaźni tureckiej z basenem kąpielowym

.  W rynku znajduje się ratusz, barokowa figura Świętej Trójcy oraz  liczne kamienice z podcieniami. Niedaleko rynku na rzece Biała Lądecka znajduje się most kamienny z drugiej połowy XVI w. z figurą św. Jana Nepomucena. Wśród zabytków możemy jeszcze wyróżnić kościół parafialny Narodzenia NMP z XVII w. i barokową kaplicę NMP z XVII-XVIII

   LĄDECKIE ARBORETUM
ul. Moniuszki, 57-540 Lądek Zdrój.Czynne: od V do IX codzienniew godz. 9.00 -17.00
Bilety wstępu: 1,5 zł.Leśny ogród drzew i krzewów utworzony w latach siedemdziesiątych. Dominują dorodne drzewostany mieszane rodzimego pochodzenia z bukiem, jodłom, świerkiem. Dogodne warunki sprzyjają rozwojowi ponad 250 gatunków i odmian drzew pochodzących z całego świata Spacerować można licznymi alejkami miedzy szemrzącym potokiem górskim.

 JASKINIA RADOCHOWSKA  
koło wsi Radochów, do 1966 r., czyli do odkrycia Jaskini Niedźwiedziej była najdłuższą jaskinią w polskiej części Sudetów o łącznej długości ścian i korytarzy wynoszącej 265 metrów. Nazywana dawniej Reyersdorfer Tropsteinhöhle -Radochowska Jaskinia Naciekowa, zachwyca pięknem .

  Powstała w niewielkiej soczewce wapieni krystalicznych, a pierwsze wzmianki o jej odkryciu pochodzą z początku XVIII w. Długi Korytarz Łącznikowy krzyżuje się z krótkimi korytarzami poprzecznymi.We wnętrzu największego Korytarza Środkowego - sala Gotycka z podziemnym jeziorkiem (2m głębokości). We wnętrzu stała temperatura 9C. Jaskinia posiada trzy, sztucznie przekopane otwory. W jaskini znaleziono m.in. kości niedźwiedzia jaskiniowego, hieny jaskiniowej dzikiego konia, nosorożca włochatego. Natrafiono również na  ślady bytności w niej człowieka pierwotnego.
 Od czasów powojennych jaskinia jest ogólnodostępna. Należywyposażyć się w latarkę i dobre obuwie, gdyż niektóre odcinki zalane są wodą lub błotniste oraz mieć w sobie ducha eksploratora a wycieczka dostarczy na pewno wielu wrażeń.
Dojście:z drogi Kłodzko - Lądek od przystanku PKS w Radochowie zielonym szlakiem,z Lądka - szlakiem niebieskim lub Doliną Białej Lądeckiej do Radochowa, dalej szlak niebieski.Widok na Góry Złote

                    Długopole Zdrój

Niewielkie uzdrowisko położone u podnóża Gór Bystrzyckich.Znajdujące się na terenie Długopola wody mineralne posiadają wysokie właściwości lecznicze. To niewielka sudecka miejscowość uzdrowiskowo - wypoczynkowa, pięknie położona nad brzegiem Nysy Kłodzkiej, na wysokości 370 - 400 m. npm., otoczona malowniczymi lasami i parkami. Warunki klimatyczne, wynikające z korzystnego położenia sprzyjają wypoczynkowi, rehabilitacji i lecznictwu. Dzięki źródłom wódmineralnych o znakomitych właściwościach leczniczych prowadzone są tu kuracje zdrowotne związane głównie z chorobami układu pokarmowego i układu krążenia.
W zakładzie przyrodoleczniczym wykonuje się specjalistyczne zabiegi , a liczne sanatoria oferują komfortowe warunki i fachową opiekę. Zaplecze hotelarskie stanowi ok. 410 miejsc w uzdrowiskach. Centrum Długopola stanowi Park Zdrojowy (na zdjęciu) z bogatym drzewostanem, pijalnią wód mineralnych i alejkami spacerowymi. Dodatkowym atutem miejscowości jest położenie przy międzynarodowej trasie komunikacyjnej i bliskość do granic państwa.
 

  BARDO ŚLĄSKIE

Piękne miasto położone w Sudetach Środkowych nad Nysą Kłodzką, w miejscu gdzie przebiegał stary szlak handlowy, który był jedną z odnóg "szlaku bursztynowego". W X-XIII w. znajdowały się tu dwa ogrody obronne,po których dziś możemy oglądać grodziska. Pierwsza wzmianka o Bardzie pochodzi z 1096 r., a prawa miejskie otrzymało w 1300 r. Miasto nigdy niemiało obwarowań a przez swe strategiczne położenie było często niszczone. 
Obecnie Bardo jest miejscowością turystyczną leżącą na szlakudojazdowym do Ziemi Kł. Ciekawy jest jego układ urbanistyczny ze starymi domami i kamiennym mostem przez Nysę Kł.
Najcenniejszym zabytkiem jest wspaniała, barokowa, dwuwieżowa bazylika pod wezwaniem Nawiedzenia NM Panny, wybudowana w latach 1686-1704. Wewnątrz bardzo bogaty wystrój barokowy (wspaniale rzeźbiona ambona, organy z XVIII w.). Na ołtarzu znajduje się rzeźbiona w bukowym drewnie figurka Matki Boskiej, jedna z najstarszych romańskich rzeźb w Polsce. Figurkę od samego początku uznawano za cudowną. Przetrwała liczne pożary i grabieże miasta, przyciągając cudami licznych pątników. Inne zabytki to: barokowa plebania i klasztor redemptorystów z lat 1712-1716 z pięknym gotyckim ołtarzem i licznymi cennymi dziełami sztuki sakralnej. Dzieła są udostępniane do oglądania dla zwiedzających przez zakonników.
Na zboczu górującej nad miastem Kalwarii znajduje się punktwidokowy - Obryw Skalny, z którego można podziwiać malowniczy przełom Nysy, panoramę miasta oraz część Gór Bardzkich. Wystarczy przejść nieco dalej, aby zobaczyć fragmenty Kotliny Kłodzkiej. Na Kalwarii znajdują się ruiny średniowiecznego zamku oraz wiele kapliczek tworzących szlak pielgrzymkowyna szczyt. W okolicy występują aż trzy drogi krzyżowe prowadzące na pobliskie  szczyty górskie.
Na osoby udające się do Barda pociągiem czekają znowu atrakcje Na trasie znajduje się tunel (270 m) pod Tunelową Górą i przejazd rodzajem półki skalnej wykutej w stromym zboczu.

                        MIĘDZYLESIE

Początkowo była to osada nad Nysą Kłodzką przy szlaku wiodącym do Czech i na Morawy. Prawa miejskie otrzymało przed 1294 rokiem. Na początku było to miasteczko rzemieślniczko-handlowe, później rozwinęło się tu hutnictwo żelaza i szkła a następnie przemysł lniarski. Ożywienie przemysłu nastąpiło dzięki przeprowadzeniu przez miasto w 1875 roku linii kolejowej Wrocław-Praga. 
Obecnie jest to niewielki ośrodek przemysłowy i usługowy. Najcenniejszym zabytkiem Międzylesia jest zespół zamkowo-pałacowy znajdujący się przy rynku. Zachował się tutaj zamek renesansowy z XIV w. i dobudowany w XVII w. barkowy pałac.Przy zamku znajduje się ogród z XVIII wieku.

 Z zamkiem połączony jest korytarzem kościół Bożego Ciała. Wewnątrz kościoła znajduje się interesująca ambona w kształcie łodzi z masztem i żaglem z XVIII w. Oczywiście zachowało się wiele kamienic mieszczańskich z XIX w. Osobliwością miasta są domy tkaczy z XVIII - drewniane budynki o ostrych dachach z podcieniami od strony ulicy

                           STRONIE ŚLĄSKIE

  HUTA SZKŁA KRYSZTAŁOWEGO "VIOLETTA"ul. Kościuszki 11, 57-550 Stronie Śląskietel. (074) 814-13-79 (PTTK) Czynne: pon.-pt. wgodz. 8.00 -14.00.Konieczna wcześniejsza rezerwacja. Grupy do 8 osób - przewodnik 25 zł; powyżej 8 os. po cenie biletu Bilety wstępu: 7 zł norm. / 5 ulg. W czasie zwiedzania Huty z przewodnikiemzapoznać się można z technologią produkcji szkła kryształowego. Uwagę zwiedzających przyciąga zwłaszcza ręczna praca hutników i zdobników, dzięki  której z gorącej szklanej masy powstają urocze szklane cuda Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą już z XIII w. Początkowo była to osada pasterska. Stopniowo następował ciągły rozwój osady, gdyż w okolicy wykryto srebro i powstały z tego powodu kopalnie, później powstała również huta żelaza. W 1864 roku powstała istniejąca do dziś huta szkła kryształowego "Violetta". Produkty tego zakładu są znane i eksportowane na cały świat.
Miasto położone jest w malowniczej okolicy i posiada wiele zabytków:barokowy kościół św. Maternusa z II połowy XVIII w. i kaplicę z przeł. XVIII i XIX w, oraz liczne kapliczki i figury przydrożne pochodzące z XVIII i XIX w. 
Atrakcją turystyczną jest pomnik przyrody - dąb o obwodzie 4,25  Miasto posiada ciekawą zabudowę.

   BASEN KRYTY CENTRUM SPORTU I REKREACJIUl. Kosciuszki  2a, 57-550 Stronie Śląskie, Tel. (074)814-16-04.Czynne: pon-ptk  6.00-22.00, soboty, niedziele, świeta 10.00-22.00.Ceny biletów:4.50-8.00 zł

                     OŚRODEK GÓRSKI CZARNA GÓRA

 Czarna Góra 1205 m n.p.m. . Sienna 4, 57-550 Stronie Śląskie, tel./fax 814-12-45, 814-30-00Czynne: 10.00-16.00/ w wakacje do17.00Wyciąg krzesełkowy:wjazd i zjazd: 17.00 zł.dorośli,13.00 zł. dzieci w jedną stronę 12.00zł. dorośli, 9.00 zł. Dzieci  wznosi się w postaci potężnego wypiętrzenia o stromo opadających zboczach. Stanowi najlepiej widoczny z Ziemi Kłodzkiej szczyt w Masywie Śnieżnika, uchodząc jednocześnie od dawna za jej  najlepszy punkt widokowy. Roztacza się stąd pełna panorama Kotliny Kłodzkiej obejmująca wszystkie okalające ją pasma górskie. 
W rejonie Śnieżnika Kłodzkiego pokrywa śnieżna utrzymuje się od listopada do kwietnia, przy częstych opadach powyżej  30 cm na dobę. Walory narciarskie tego terenu znane były od dawna. Na przełomie stulecia, z Czarnej Góry do Międzygórza odbywały się zjazdy "rogatymi saniami". Modę taką propagowano jako wielką tutejszą, zimową atrakcję Czarna Góra  jest interesująca pod względem turystycznym i narciarskim, gdyż na jej zboczach powstaje duży nowoczesny ośrodek sportów zimowych, w pozostałych porach roku stanowiący doskonałą bazę wypadową w Góry Złote, Bialskie, Bystrzyckie  Krowiarki i Masyw Śnieżnika. Czarna Góra ma ambicję bycia wśród liderów oferujących narciarską zabawę i zimowy urlop.

  Niewiele jest w Polsce terenów posiadających tak dobrewarunki rekreacyjne jak Czarna Góra. Krystalicznie czyste powietrze, źródlana woda górskich potoków, wspaniała nie skażona przyroda, ogromne połacie lasów stwarzają  doskonały nowoczesny ośrodek sportów zimowych.

 PROMOCJA DLA ROWERZYSTÓW  I PARALOTNIARZY

  Czarna Góra oferuje 4 kilometry sztucznie naśnieżanych  tras narciarskich

 NIECZYNNA KOPALNIA URANU - Podziemna trasa turystyczna w Kletnie -      Kletno k/Stronia Śląskiego Czynna codzienniew godz. 9.00-17.00 Bilety wstępu: 7 zł norm., 5 zł ulg. .Trasa ma około 200 m długości, po której oprowadza przewodnik. Dla zwiedzających przygotowano różnorodne ekspozycje. 

  JASKINIA NIEDŹWIEDZIA

Kletno k / Stronia Śląskiegotel. (074) 814-12-50 Czynne: codziennie oprócz poniedziałków i czwartkówod II do IV i od IX do XI w godz. 10.00 - 17.40od V do VIII w godz. 9.00 - 16.40Bilety wstępu: 13 zł norm. / 9 zł ulg.; w III 9 zł / 5 zł; VII-VIII  16 zł / 11 zł Wskazana wcześniejsza rezerwacja - limitowana ilość miejsc Jedna z najpiękniejszych pod względem szaty naciekowej  jaskiń Polski. W osadach zwanych namuliskami odnaleziono wiele zachowanych szczątków kostnych zwierząt plejstoceńskich, wśród których dominują kości niedźwiedzia jaskiniowego.
Do zwiedzania udostępniono środkowe piętro jaskini gdzie wraz z  przewodnikiem spacerować labiryntem korytarzy, podziwiając unikalne stalaktyty i stalagmity, kaskady i draperie kalcytowe. znajduje się w Masywie Śnieżnika na Ziemi Kłodzkiej, powyżej wsi Kletno, na wysokości ok. 800 m. Jest to najdłuższa jaskiniaSudetów 
- liczy około 2500 m korytarzy. Została odkryta w 1966 roku i stała się sensacją naukową na skalę europejską. Znaleziono tu olbrzymie ilości kości zwierząt, w większości gatunków już wymarłych.Od licznych kości niedźwiedzia jaskiniowego wzięła swoją nazwę. To aktualnie 13 co do długości polska jaskinia. 11 dłuższych mamy w Tatrach, a jedną w Górach Świętokrzyskich.

                            
W roku 1983 część korytarzy udostępniono dla turystów. Na trasie o długości ok. 350 m wykonano oświetlone wygodne chodniki i schody - przejście odbywa się cały czas w pozycji stojącej. Najpierw ogląda się korytarze z namuliskami, gdzie dziś jeszcze znajduje się dużo kości  dawnych mieszkańców, potem rozpoczyna się część naciekowa. Tu szczególnie piękna jest Sala Pałacowa - można zobaczyć stalaktyty, stalagmity, misy martwicowe, kaskady, draperie iinne formy jaskiniowe. Grota powstała w pięknych białych marmurach, ale nacieki mają wiele barw od bieli po odcienia czekoladowe Prezentują się one najpiękniej kilka dni po większych opadach deszczu oraz w marcu - po wiosennych roztopach, gdy w jaskini znajduje się większa ilość wody. Trzeba jednak pamiętać, że temperatura w jaskini przez cały rok wynosi ok. +6*C , a więc w miesiącach letnich należy się cieplej ubrać. Zwiedzanie odbywa się z miejscowym przewodnikiem w grupie do 15 osób   trwa ok. 40 minut. W okresie maj - wrzesień panuje tu duży ruch – należy sobie wcześniej zarezerwować  bilety, tel. (074) 814-12-50. Jaskinia wraz z otoczeniem tworz jeden z  najcenniejszych rezerwatów przyrody w Polsce.  W pawilonie wejściowym znajduje się małe muzeum i bufet. Można tam zobaczyć całe szkielety zwierząt zamieszkujących  kiedyś jaskinię oraz ciekawe minerały z okolicy. Można też nabyć pamiątki

   MUZEUM ZIEMI

kolekcja skał, minerałów, skamieniałości.Kletno k. /Stronia Śląskiego.Czynne codziennie oprócz poniedziałkóww godz.10.00-17.00.Bilety wstępu:3zł.norm., 2zł ulg.

.

        MIĘDZYGÓRZE

  Leży u podnóża Śnieżnika w dolinie Wilczki i jej dopływu Bogoryi, jedna z najpiękniejszych sudeckich miejscowości. Początkowo była to osada leśna, która w XIX w. przekształciła się w wczasowisko.Z tamtego okresu pozostały przepiękne drewniane domy utrzymane w stylu szwajcarskim i norweskim.

 Pobyt w Międzygórzu ma charakter zdrowotny, zalecany jest w leczeniu górnych dróg oddechowych oraz w stanach wyczerpania.Z zabytków można wymienić: barokowy drewniany kościół św.Józefa - a w nim ciekawy ołtarz z XIX w. z rzeźbioną nastawą w kształcie liści. Bardzo ciekawa jest również rzeźba świętej rodziny. W pobliżu Międzygórza, na Iglicznej znajduje się barokowy kościół Matki Boskiej Śnieżnej z 1781-82 r. 
Dodatkowymi atrakcjami turystycznymi są skałki gnejsowe zwane Skalną Bramą, które występują na zboczach Toczka, w pobliżu nich znajduje się bardzo oryginalny Ogród Bajek, który cieszy się duża popularnością

                      OGRÓD BAJEK

Przy żółtym szlaku turystycznym , 30 min. od Międzygórza.tel. (074)813-51

-56 lub (074) 813-51-95 (PTTK) Czynne: cały rok codziennie od IV do X : w godz. 10.00 - 18.00od X do IV: w godz. 10.00 - 16.00.

Bilety wstępu: 3zł norm. / 2,5 zł ulg; opiekun grupy wstęp bezpłatny Unikatowa kraina wyrzeźbionych bajkowych postaci i leśnych domów, leżąca ponad wodospadem na wysokości 780 m n.p.m. Twórcą był Izydor Kriestan, miłośnik przyrody który przez 20 lat tworzył swoje dzieło w hołdzie baśniom i Duchowi Gór - Liczyrzepie. Po odnowieniu Ogród jest bardzo chętnie odwiedzany przez najmłodszych.  W ogrodzie znajdują się bajkowe drewniane domki, liczne totemy a wokół nich przeróżne gatunki drzew, krzewów i kwiatów.

           Wodospad im. St. Żeromskiego na Wilczce w Międzygórzu

- rezerwat o powierzchni około 2,75 ha. Ponadto obejmuje jeszczeniewielki obszar przełomu Wilczki. Wody wodospadu, o wysokości 20 m (po powodzi w lipcu 1997 r.- poprzednio 27 m.), spadają z gnejsowego progu do niewielkiego basenu wyżłobionego w mniej odpornych łupkach  Na terenie rezerwatu rośnie las bukowy z udziałem jodły, jawora iświerka - rezerwat o powierzchni około 2,75 ha. Ponadto obejmuje jeszcze niewielki obszar przełomu Wilczki. Wody wodospadu, o wysokości 20 m (po powodzi w lipcu 1997 r.- poprzednio 27 m.), spadają z gnejsowego progu do niewielkiego basenu wyżłobionego w mniej odpornych łupkach. Na terenie rezerwatu rośnie las bukowy z udziałem jodły, jawora i świerka

                    SZCZYTNA

                    ZAMEK NA SZCZYTNIKU

                 STARY WIELISŁAW

            SANKTUARIUM MATKI BOŻEJBOLESNEJ

W malowniczym otoczeniu, na wzgórzu w centrum Starego Wielisławia, widoczny z daleka stoi uroczy kościół pw. św. Katarzyny, otoczony krużgankami, piękną zielenią i pagórkami. Niewielkim sanktuarium Matki Bożej Bolesnej opiekują się ojcowie sercanie.
Jego historia liczy 700 lat. Kościół w Starym Wielisławiu jest  jednym z najstarszych w kotlinie

               Śnieżnicki Park Krajobrazowy   

- zasięgiem swoim obejmuje grupy gór Złotych, Bialskich i Masywu Śnieżnika. Powierzchnia parku wynosi 28,8 ha, a jego strefa ochronna tzw. otulina 14,9 ha. 
W skład Parku wchodzą
rezerwaty:
Śnieżnik Kłodzki, 
Wodospad Wilczki, 
Jaskinia Niedźwiedzia, 
Puszcza Śnieżnej Białki, 
Nowa Morawa.

Hala pod Śnieżnikiem - to rozległa łąka wysokogórska na wysokości 1075-1250 m na zachodnim stoku Śnieżnika (szlaki z Kletna k. Stronia Śląskiego i Międzygórza). Występuje tu bogata roślinność. W pobliżu, na Średniaku i na Małym Śnieżniku można spotkać kozice. W XVIII w. łąkę wypasano, a na początku XIX w. zbudowano tu nawet dużąfermę  mleczną, tzw. Szwajcarkę. 
W 1817 r. powstało tutaj schronisko turystyczne.

 Schronisko to stoi do dnia dzisiejszego. Oczywiście przebudowywano go i przeprowadzano remonty, ale nadal zachowuje prawdziwą górską atmosferę. Wewnątrz schroniska znajduje się tablica z 1948 r. upamiętniająca 75-lecie Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, pierwotnie umieszczona w wieży widokowej na szczycie Śnieżnika. Z Hali rozciągają się wspaniałe widoki na masyw Czarnej Góry, Rów Górnej Nysy i Góry Bystrzyckie. Tutaj schodzi się kilka długich szlaków pieszych prowadzących z różnych stron Masywu, dlatego też schronisko jest znakomitą bazą dla dwudniowych wycieczek

                                             Śnieżnik

(1425 m) - szlaki z Kletna k. Stronia Śląskiego i Międzygórza. W Masywie \Śnieżnika jest centralnym punktem, od którego we wszystkie strony rozchodzą się grzbiety górskie. Kopuła szczytowa leży powyżej górnej granicy lasu i jest doskonałym miejscem widokowym. Przy dobrej pogodzie można stąd podziwiać Karkonosze,Masyw Ślęży na Przedgórzu Sudeckim i Beskidy. Na skłonach kopuły szczytowej występują rumowiska kamienne, powstałe w epoce lodowej Snieżnik był popularny już pod koniec XVIII w. Modne były wycieczki na szczyt Śnieżnika i podziwianie wschodów słońca. W latach 1895-99 wzniesiono tutaj kamienną wieżę widokową w kształcie baszty, o wysokości 33,5 m. Po wojnie nie była należycie zabezpieczona i  ponieważ groziła zawaleniem, zdecydowano się na jej wysadzenie w 1973 r. Resztki wieży tworzą dziś kulminację na kopule szczytowej
 

  Puszcza Śnieżnej Białki - rezerwat przyrody, o powierzchni 124,68ha, obejmuje fragment lasu liściastego w pobliżu jego górnej granicy występowania (okolice Bielic k. Stronia Śląskiego). Duży kompleks leśny z dala od dróg komunikacyjnych umożliwia bytowanie licznym dużym zwierzętom. Żyje tu jeleń, którego słychać w czasie rykowiska niemal w całej kotlinie. Często można spotkać sarnę, kunę leśną oraz ptaki leśne: jarząbka, cietrzewia, głuszca. Nad rzeką żyją pluszcze  w rzece pstrągi potokowe i źródlane. Puszcza obejmuje naturalny las bukowy, w którym zachowały się ponad 150-letnie buki i jawory. Występuje tu również jodła, świerk i stare jarzębiny - relikty starej puszczy sudeckiej.

     Góra Igliczna

  jest to wyniosły, stożkowaty szczyt nad krawędzią Masywu Śnieżnika, opadającą do Rowu Górnej Nysy (szlak z Międzygórza). Jest to miejsce często odwiedzane ze względu na znajdujące się tutaj sanktuarium Matki Boskiej Śnieżnej. Figurka Matki Boskiej została przywieziona przez wójta Wilkanowa w 1750 r. i umieszczona na dorodnym buku pod szczytem. Uznano ją za cudowną, gdy burza w 1765 r. zniszczyła drzewo nie uszkadzając figury. Od tamtej pory przypisuje się jej także cudowne uzdrowieniai wysłuchane prośby. W 1983 r. figurka została koronowana przez papieża Jana Pawła II.  Obecny kościółek wzniesiono w latach 1781-82, a w 1821 r. otoczono go krużgankiem.

Opiekują się nim Ojcowie Redemptoryści. W pobliżu kościoła znajduje się Droga Krzyżowa, prowadzącej na wierzchołek Iglicznej Poniżej kaplicy, w  1880 r., zbudowaano Schronisko PTTK "MariaŚnieżna", które początkowo funkcjonowało jako gospoda. Z tarasuschroniska rozciąga się przepiękny widok na Masyw Śnieżnika.Występują tu licznie gatunki roślin rzadkich i chronionych oraz sztucznie wprowadzona kosodrzewine. Wraz z partiami  bor świerkowego regla górnego są objęte ochroną w rezerwacie  krajobrazowym "Śnieżnik Kłodzki" o powierzchni 192,33 ha. 
 

 Puszcza Jaworowa - jest to dobrze zachowany, pierwotny las mieszany  na wierzchowinie i stokach Rudawca (1106 m) i Iwinki (1076 m) - okolice Bielic k. Stronia Śląskiego. W 1963 r. powstał tu rezerwatem przyrody "Puszcza Śnieżnej Białki" o powierzchni124,68 ha. Jego górną część zajmuje świerkowy bór górnoreglowy,niżej rośnie las mieszany bukowo  jaworowo-jodłowy. Interesująca jest także flora polan śródleśnych. Okolicy Puszczy Jaworowej są wyludnione, dzięki temu często spotkać tu można sarny, jelenie i dziki. Żyją tu również głuszce i cietrzewie, które  są już rzadkościąw Sudetach

 Cisowa Góra - to rezerwat obejmujący 38 ha lasu i leżący napółnocnych zboczach Gór Bardzkich (okolice Barda Śląskiego) W piętrze drzew występują: dąb bezszypułkowy, jawor, lipa drobnolistna, wiąz górski, jodła świerk, modrzew, grab zwyczajny i jesion wyniosły. W górnym piętrze silnie zwartego drzewostanu znajduje się duże skupisko cisów, dla ochrony których powstał rezerwat

 Nowa Morawa - rezerwat w dolinie Morawki na stokach GórBialskich.  Ochroną objęty jest niewielki fragment lasu bukowo-świerkowego, z  udziałem jodły i jawora. W podszyciu występuje jarzębina, wawrzynek, wilczełyko. W wyższych partiach i w miejscachwilgotnych lasu spotykamy dzwonek szerokolistny, a jeszcze wyżejszarotkę norweską. (Dojazd: Stronie Śl. - Bolesławów - Nowa Morawa.)

                                      Przełęcz Puchaczówka

(864 m) - jest to przełęcz oddzielająca Masyw Śnieżnika od grzbietu Krowiarek Okolice te były i są nadal miejscem często odwiedzanym przez turystów. Dawniej przełęcz była zaludniona, podchodziły tu zabudowania wsi Sienna (od wschodu) i Biała Woda (od zachodu). Obecnie jest to teren niemal w całości wyludniony. Znaczenie turystyczne Puchaczówki wynikało z położenia na uczęszczanej drodze z Bystrzycy Kłodzkiej do Stronia Śląskiego, do 1947 r. istniało tu schronisko.Powyżej przełęczy, przy szlaku niebieskim do Międzygórza zachowały się pozostałości "Domku Czarnogórskiego" -  Góry mieści się stacja przekaźnikowa TV. Z przełęczy rozciągająsię  wspaniałe widoki w stronę Gór Złotych i Bardzkich.         

->Wszystkich odwiedzających tą  stronę, zapraszam do wpisów w   Księdze Gości<---